X
تبلیغات
یادداشتهای یک دانشجو

یادداشتهای یک دانشجو
علوم تربیتی - برنامه ریزی آموزشی 
قالب وبلاگ

والدینی که نوباوگان خود را به کاوش کردن ترغیب می کنند و به علایم انها به طور مداوم و با عاطفه پاسخ می دهند به انها کمک می کنند تا درک خود را به عنوان عامل به وجود اورند. بعدها زمانی که نوباوگان بر محیط تاثیر می گذارند به تاثیرات متفاوتی پی می برند که می تواند به انها کمک کند خود را از سایر افراد و اشیا مجزا کنند . برای مثال وقتی نوباوه به یک اویز جنبان ضربه می زند و می بیند که تاب خوردن اویز با اعمال خودش فرق می کنداز رابطه بین خود و دنیای مادی اگاه می شود . لبخند زدن به مادری که در پاسخ لبخند می زند رابطه بین خود و دنیای اجتماعی را روشن می کند. در سال دوم زندگی کودکان نوپا ساختن جنبه دوم خود ، خود مفعولی را اغاز می کنند ׃ مشاهده گر انعکاسی که با خود به عنوان مفعول دانش و ارزیابی برخورد می کند . در نتیجه انها از ویژگیهای خود به صورت هشیارانه اگاه می شوند.در یک تحقیق نوباوگان 9 تا 24 ماه را جلوی یک ایینه قرار دادند بعد هر مادر به بهانه تمییز کردن صورت نوباوه رنگ قرمزی را روی بینی او مالید نوباوگان کوچکتر ایینه را لمس کردند انگار که علامت قرمز ربطی به انها نداشت اما کودکان نوپا در 15 ماهگی بینی خود را که به نظرشان عجیب می رسید مالیدند . انها از ظاهر منحصر به فرد خود کاملا اگاه بودند ( لویس و بروکس – گان 1979) . تمام کودکان در دو سالگی نام خود را بکار می برند و برای نامیدن تصویر خود یا اشاره به خودشان از ضمیر شخصی من یا مرا استفاده می کنند. خود مفعولی مانند خود فاعلی از طریق مراقبت دلسوزانه پرورش می یابد . کودکان نوپای دلبسته ایمن در مورد ویژگیهای خود و والدینشان ، از همسالان دلبسته ناایمن خود اگاهتر هستند مثلا اندامهای بدن را نام می برند.

خوداگاهی و رشد هیجانی و اجتماعی اولیه

خوداگاهی خیلی زود بخش مهمی از زندگی هیجانی و اجتماعی کودکان می شود . هیجانهای خوداگاه به پیدایی درک خود کودکان نوپا بستگی دارد. خود اگاهی به اولین تلاشهای کودک برای پی بردن به دیدگاه دیگران نیز منجر می شود برای مثال خود اگاهی با پیدایی رفتار خوداگاهانه شرم و خجالت ارتباط دارد.

طبقه بندی خود

خوداگاهی به کودکان نوپا امکان مقایسه کردن خودشان با دیگران را می دهد درست به همان صورتی که اشیای مادی را گروه بندی می کنند. . کودکان بین 18 تا 30 ماهگی خود و دیگران را از لحاظ سنی ( بچه – پسر – مرد) ، جنس ( پسر – دختر) ، ویژگیهای جسمانی ( بزرگ - قوی) و حتی خوبی  و بدی طبقه بندی می کنند. اگاهی کودکان نوپا از این طبقه های اجتماعی خیلی محدود است ولی این اگاهی را برای سازمان دادن رفتار خودشان بکار می برند نوپایان در 18 ماهگی اسباب بازیهایی را انتخاب و با انها بازی می کنند که برای جنسیت شان کلیشه شده است.

خود پرورانی

در اوایل کودکی تواناییهای جدید بازنمایی ذهنی به کودکان امکان می دهند تا درباره خودشان فکر کنند زبان انها را قادر می سازد تا درباره خود فاعلی – تجربه ذهنی خودشان از بودن – صحبت کنند . ( هارتر ، 1998) . بعد از اینکه خود فاعلی کاملا تثبیت شد کودکان بیشتر بر خود مفعولی تمرکز می کنند که عبارت است از : اگاهی و ارزیابی و ویژگیهای خود . انها پرورش خود پنداره را اغاز می کنند که منظور از ان مجموعه صفات ، توناییها ، نگرشها و ارزشهایی است که فرد باور دارد او را توصیف می کنند.

مبنای خودپنداره

اگر از یک کودک 3 تا 5 ساله بخواهید به شما بگوید او کیست احتمالا چیزی شبیه این را خواهید شنید ׃ من تامی هستم . ببین من این پیراهن قرمز را پوشیده ام. 4 سال دارم می توانم دندانهایم را مسواک کنم . خودم موهایم را بشویم . اینها نشان می دهند که خودپنداره کودکان پیش دبستانی خیلی عینی است انها معمولا ویژگیهای قابل مشاهده را ذکر می کنند ویژیهایی مانند اسم – ظاهر جسمانی – داراییها و رفتارهای روزمره . ( هارتر ، 1996. واتسون 1990) . کودکان پیش دبستانی در سه و نیم سالگی خود را بر حسب هیجانها و نگرشهای معمول توصیف می کنند مثلا می گویند وقتی با دوستانم بازی می کنم خوشحالم یا می گویند دوست ندارم با بزرگترها باشم ( ادر ، 1989) . این بدان معنی است که انها از ویژگیهای روانی منحصر به فردشان تا اندازه ای اگاهند . با پرورش بیشتر این اگاهی نو شکفته در مورد شخصیت وقتی که یک برچسب صفت مانند مثل خجالتی یا زشت به کودک 4 ساله اموخته می شود انها این صفتها را به طور مناسب در مورد انگیزه ها و احساسها بکار می برند مثلا انها می دانند که یک ادم خجالتی دوست ندارد با افراد غریبه باشد ( هی من و گلمن 1999) . اما کودکان پیش دبستانی هنگام توصیف خودشان مستقیما به صفات اشاره نمی کنند این توانایی بعد از رسش شناختی بیشتر در اواسط کودکی پدیدار می شود. در واقع برداشت کودکان پیش دبستانی خیلی کوچک از خودشان به قدر یبه اموال و اعمال انها وابسته است که زمان زیادی را صرف دفاع کردن از حقوقشان بر اشیا می کنند . هر چه توصیف کودک از خودش قویتر باشد احساس مالکیت او بر اشیا بیشتر است و انها را مال خودم می داند این یافته ها نشان می دهد که تلاشهای اولیه برای تملک اشیا به جای اینکه علامت خودخواهی باشد نشانه پرورش خودمداری است که در جهت روشن کردن مرزهای بین خود و دیگران صورت می گیرد.  درک عمیق تر خود در عین حال به کودکان امکان می دهد تا برای اولین بار در بازیها با دیگران همکاری کنند مسائل ساده را حل کنند و دعوا بر سر اشیا را مرتفع نمایند. (براونل و کاریگر ؛1990 کایلان و همکاران ، 1991) . زمانی که بزرگترها سعی می کنند تعامل دوستانه را بین بچه ها ترغیب کنند باید این دو توانایی را در نظر داشته باشند. برای مثال معلمان و والدین باید احساس مالکیت کودک را به عنوان نشانه ابراز وجود بپذیرند ( بله این اسباب بازی توست)  و بعد به جای اینکه صرفا روی مشارکت و تقسیم کردن تاکید کنند بکوشند سازش برقرار نمایند ( اما می توانی ان را چند لحظه به کس دیگری بدهی ؟) .

تغییرات در خودپنداره

در سالهای دبستان کودکان خود مفعولی اصلاح شده تر یا خود پنداره را پرورش می دهند به این صورت که مشاهدات خود را از رفتارها و حالتهای درونی در امادگی یا گرایشهای کلی سازمان می دهند به طوری که بین 8 تا 11 سالگی تغییر عمده ای در انها ایجاد می شود. در اواسط کودکی تغییر دیگری نیز در خود پنداره ایجاد می شود ׃ کودکان در حدود 7 سالگی اقدام به مقایسه اجتماعی می کنند اناه ظاهر و تواناییهای و رفتار خود را در مقایسه با دیگران ارزیابی می کنند . چه عواملی مسئول این تجدید نظرها در خود پنداره هستند ؟ رشد شناختی بر تغییر ساختار خود که عبارت است از توانایی کودکان در ادغام کردن تجربیات و رفتارهای روزمره در گرایشهای روانی تاثیر می گذارد محتوای خودپنداره هم حاصل توناییهای شناختی و هم پسخوراند دریافتی از دیگران است . جورج هربرت مید (1934) اعلام نمود خود کاملا سازمان یافته زمانی نمایان می شود که خود فاعلی کودک دیدگاه خود مفعولی را که به نگرش دیگران نسبت به کودک شباهت دارد بپذیرد. نظر مید نشان  می دهد مهارتهای درک دیگران مخصوصا توانایی پی بردن به انچه دیگران فکر می کنند برای رشد خود پنداره بر اساس صفات شخصیت اهمیت زیادی دارد . . کودکان در اواسط کودکی هنگامی که وارد مدرسه  و جامعه می شوند برای کسب اطلاعات در مورد خودشان به افراد بیشتری دقت می کنند. به تدریج که کودکان به سمت نوجوانی می روند منابع خود وصفی شان گزینشی تر می شود گرچه والدین همچنان تاثر گذارند ولی بین 8 تا 15 سالگی همسالان اهمیت بیشتر یمی یابند و به مرور زمان خود پنداره به پسخوراند در یافتی از دوستان نزدیک وابسته می شود.( اوستروگل و اوپن هایمر ، 1993)

منبع از کتاب روانشناسی رشد نوشته لورا ای برک و ترجمه یحیی سید محمدی . نشر ارسباران . ۱۳۸۵.

[ شنبه بیست و دوم تیر 1392 ] [ 17:55 ] [ رویا ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

سلام من دانشجوی رشته علوم تربیتی در دوره لیسانس و برنامه ریزی اموزشی در مقطع کارشناسی ارشد هستم و تو این وبلاگ مطالب درسی این رشته ها رو میذارم
امکانات وب