ابزارهای اندازه گیری :

عبارتند از :

1-    مشاهده

2-    مقیاس در جه بندی رفتار

3-    پرسشنامه

4-    مصاحبه

5-    تحلیل محتوا

 پرسشنامه :

یکی از متداولترین ابزارهای تحقیق می باشد که در بیشتر پژوهشهای علوم رفتاری به کار می رود پرسشنامه از نظر شکل سئوال به دو دسته بسته پاسخ و باز پاسخ تقسیم می شود . بسته پاسخ باید پاسخها کوتاه و به صورت عاری یا نه باشد و یا آزمودنی ها پاسخ مورد نظر را از میان پاسخ های داده شده انتخاب کنند مثال – اوقات فراغت خود رادر کدامیک از فعالیتهای زیر سپری می کنید .

الف- ورزش        ب: کتابخانه        ج: سینما و فیلم       د : با دوستان      ه: مسافرت

و: اینترنت

مثال 2 – آیا خود را یک شخص اجتماعی می دانید ؟ بلی      خیر

مثال 3- چرا برای ادامه تحصیل این رشته را انتخاب کرده اید . لطفا از میان دلایل زیر سه دلیل را به ترتیب اهمیت مشخص کنید . اولین و مهمترین را با رتبه یک و کم اهمیت تر را با رتبه 5 مشخص کنید .

دلایل انتخاب رشته

الف - علاقه شخصی

ب – توصیه دوستان

ج- توصیه والدین

د- سهولت پذیرش

و- تامین آینده شغلی

اگر مورد دیگری به نظر تان می اید آن را نوشته و رتبه آن را مشخص کنید .

چنانچه در مثال بالا ملاحظه می کنید بهتر است در پرسشهای بسته پاسخ برای پاسخهای پیش بینی نشده جایی در نظر گرفته شود . پرسشنامه های بسته پاسخ برای جمع آوری اطلاعات در پژوهشهایی که در مورد گروه زیادی از افراد اجرا می شود و سیله مناسبی است و پاسخ دادن به آنها آسان است و وقت چندانی نمیگیرد دقت و توجه پاسخ دهندگان را روی موضوع متمرکز می کند تا اندازه زیادی عینی است و خلاصه کردن و فهرست کردن و تجزیه و تحلیل داده های آن به آسانی امکان پذیر است .

 پرسشنامه های باز پاسخ :

 در پرسشنامه باز پاسخ آزمودني بايد پاسخ هر پرسش را با عبارات و كلماتي كه خود بيان مي كند بنويسد.

مثال : 3 دليل عمده اي را كه در انتخاب رشته اي كه در آن مشغول به تحصيل هستيد را بنويسيد.

در ادامه آن راهنما و چارچوبي را كه پاسخ آزمودني را محدود كند ، وجود ندارد و ممكن است به ارائه پاسخهاي عميق تر از سوي پاسخ دهنده منجر شود و مستلزم وقت و كوشش بيشتري از سوي پاسخ دهندگان است. عده كمي از افراد آن را كامل مي كنند ،  خلاصه كردن فهرست كردن ، تجزيه و تحليل نتيجه آن خيلي مشكل تر از بسته پاسخ است . در بعضي از پرسشنامه ها هر دو نوع پرسش گنجانده مي شود.

نویسنده صدیقه هوشیار